Roman Mazurkiewicz

ROMAN MAREK MAZURKIEWICZ

Instytucie Filologii Polskiej AP

Staropolska

Meliton. Mediewistyka Literacka Online

Mikołaj Rej 2005

Dzienniku Polskim" z 27 IX 2007

Główne tematy badawcze:

nurt religijny w literaturze staropolskiej
mariologia średniowieczna
polskie średniowieczne pieśni maryjne
semiotyka kultury średniowiecznej
prawosławie, teologia ikony
edytorstwo zabytków staropolskich
edukacja polonistyczna w zakresie literatury staropolskiej
mediewistyka literacka w Internecie

Publikacje książkowe

Cywilizacja więzienna. Wypisy literackie. Część I: Świadectwa rosyjskie, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1984 [pod pseudonimem Marek Burski].
Więźniowie nocy. Wypisy z polskiej literatury łagrowej, Arka, Kraków 1991.
Bóg się rodzi... 100 najpiękniejszych kolęd i pastorałek, Arka, Kraków 1992.
Tradycja świętojańska w literaturze staropolskiej, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków 1993.
Deesis. Idea wstawiennictwa Bogarodzicy i św. Jana Chrzciciela w kulturze średniowiecznej, Universitas, Kraków 1994 (wydanie drugie zmienione: Universitas, Kraków 2002).
Zrozumieć średniowiecze. Wypisy, konteksty i materiały literackie, Biblos, Tarnów 1994.
Literatura staropolska. Przewodnik bibliograficzny dla studentów filologii polskiej, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków 1995.
Kultura średniowiecza i renesansu. Materiały z dziejów sztuki - dla liceów, Stentor, Warszawa 1998.
Szkolny słownik literatury staropolskiej, pod red. M. Pytasza, Katowice 1999 (wraz z J. Golińskim i P. Wilczkiem).
"Jaśniejsza tysiąc nad słońce...". Pieśni i modlitwy maryjne z Kancjonału kórnickiego, Collegium Columbinum, Kraków 2000.
Zob. recenzję: W. Szelińska, "Jaśniejsza tysiąc nad słońce...", "Konspekt" 6 (2001).
Teksty o Matce Bożej. Polskie średniowiecze, Wydawnictwo Ojców Franciszkanów, Niepokalanów 2000.
Literatura staropolska. Wybór tekstów. T. 1: Poezja, oprac. P. Borek i R. Mazurkiewicz, Wydawnictwo Naukowe AP, Kraków 2002.
Korona Dziewicy Maryi. Antologia polskich średniowiecznych pieśni maryjnych, wybór, opracowanie i tłumaczenie R. Mazurkiewicz i M.J. Mikoś. The Virgin Mary's Crown. A Bilingual Anthology of Medieval Polish Marian Poetry, selected, edited, and translated by R. Mazurkiewicz and M.J. Mikoś, Collegium Columbinum, Kraków 2002.
Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2002.
Zob. recenzję: T. Michałowska, Pochwała filologii, "Konspekt" 14/15 (2003).
Starożytność - średniowiecze. Antologia. Klasa I, Stentor, Warszawa 2003.
Zob. recenzję: A. Borek, Nowa antologia szkolna, "Konspekt" 19 (2004).
"Wiadomych rzeczy pospolita śpiżarnia". Staropolska mądrość w sentencjach, przysłowiach i cytatach (od "Bogurodzicy" do Kochanowskiego), zebrał i opracował R. Mazurkiewicz, rysunkami ochędożył W. Turdza, Księgarnia Akademicka, Kraków 2004.
Prorok na skale. Myśli Jerzego Nowosielskiego, wybrali i opracowali R. Mazurkiewicz i W. Podrazik, Znak, Kraków 2007.
Przedziwna Matka Stworzyciela Swego. Antologia dawnej polskiej poezji maryjnej, wybrał, opracował i wstępem poprzedził R. Mazurkiewicz, Wydawnictwo Księży Marianów MIC, Warszawa 2008.
Zob. recenzję: S. Babuchowski, Maryja raj ma, "Gość Niedzielny" nr 19, 11 V 2008, s. 52-53.
Jacek Mijakowski, Kokosz panom krakowianom w kazaniu za kolędę dana, oprac. R. Mazurkiewicz, Neriton, Warszawa 2008 (Biblioteka Dawnej Literatury Popularnej i Okolicznościowej t. 3).

Ważniejsze artykuły i publikacje w pracach zbiorowych

Semiotyka wieży Babel, "Znak" 1982, nr 4, s. 277-283.
Semiotyka kultury i eschatologia, "Znak" 1982, nr 10, s. 1311-1316.
Semiotyczne aspekty stylizacji (tezy), "Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie" z. 84, Prace Historycznoliterackie t. IX, Kraków 1982, s. 23-27.
Bogurodzica - między pieśnią a ikoną, "Znak" 1983, nr 5/6, s. 762-785.
Muzyka niebiańska - muzyka ziemska, w: Musica Antiqua Europae Orientalis VII, Materiały Sesji Bizantyno-Słowianoznawczej, Bydgoszcz 1985, s. 9-19.
Eschatologia Rusi Kijowskiej, w: Dzieło chrystianizacji Rusi Kijowskiej i jego konsekwencje w kulturze Europy, pod redakcją R. Łużnego, Lublin 1988, s. 51-93.
Wokół "spuści nam" pieśni "Bogurodzica", "Pamiętnik Literacki" 1989, nr 3, s. 139-161.
Do genezy hymnu Jana Kochanowskiego "Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary...", "Ruch Literacki" 1990, nr 4/5, s. 293-308.
"Bogurodzica" w świetle tradycji chrześcijaństwa wschodniego, "Znak" 1994, nr 3, s. 30-41.
Uwstecznione średniowiecze. Obraz epoki w programach i podręcznikach literackich z lat 1949-1955, w: Wartości i manipulacje w podręcznikach szkolnych, pod red. E. Stawowy, Kraków 1995, s. 25-39.
Teologia apofatyczna w ujęciu ojca Sergiusza Bułgakowa, "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego" MCXCIV, "Studia Religiologica" 1996, z. 29 (Prawosławie), s. 117-126.
"Trzecia ozdoba stanu człowieczego". Miejsce św. Jana Chrzciciela w średniowiecznych wyobrażeniach niebiańskiej hierarchii, w: Wyobraźnia średniowieczna, pod red. T. Michałowskiej, Warszawa 1996, s. 177-192.
Matka Boska Kwietna. O średniowiecznej pieśni maryjnej "Kwiatek czysty, smutnego sierca ucieszenie...", "Pamiętnik Literacki" 1998, z. 4, s. 149-164.
Literatur des Mittelalters, w: Polnische Literatur. Annäherungen. Eine illustrierte Literaturgeschichte in Epochen, hrsg. W. Walecki, tłum. M. Lami, Krakau-Oldenburg 1999, s. 9-32.
Misterium Deesis, w: Ikona liturgiczna. Ewangelizacyjne przesłanie ikonografii maryjnej, pod red. K. Peka, Warszawa 1999, s. 149-161.
"Świętej Trojce miłośnica". Maryja a Trójca Święta w średniowiecznym piśmiennictwie polskim, w: Trójca Święta a Maryja. Materiały z sympozjum mariologicznego zorganizowanego przez Polskie Towarzystwo Mariologiczne. Częstochowa, 6-8 września 1999 roku, red. T. Siudy, K. Pek, Częstochowa 2000, s. 319-338.
"Mocne Boskie tajemności". Średniowieczna pieśń maryjna o Zwiastowaniu, "Salvatoris Mater" 2000, nr 1 (5), s. 156-200.
"Matka Boga i człowieka". Macierzyństwo Maryi w polskim piśmiennictwie średniowiecznym (przegląd ważniejszych motywów), "Salvatoris Mater" 2000, nr 2 (6), s. 157-179.
Staropolskie officium defunctorum (Wigilie za umarłe ludzie duszam w czyścu barzo pomocne), "Slavia Occidendalis" 57 (2000), s. 79-106.
"Świebodność Boga żywego...". Średniowieczna pieśń o wniebowzięciu Maryi, "Salvatoris Mater" 2000, nr 4 (8), s. 224-260.
Staroczeskie wzorce i analogie polskich średniowiecznych pieśni maryjnych, "Slavia. Časopis pro slovanskou filologii" 70 (2001), z. 1, s. 25-50.
Zapomniane polonicum w zbiorach Biblioteki Watykańskiej, "Terminus" 2001, nr 1/2, s. 169-176.
Bogurodzica, w: Historia literatury polskiej w dziesięciu tomach. T. 1: Średniowiecze, red. A. Skoczek, Bochnia-Kraków-Warszawa 2002, s. 331-358.
Aniołowie w piśmiennictwie staropolskim (rekonesans bibliograficzny), w: Księga o aniołach, praca zbiorowa pod red. H. Oleschko, Kraków 2002, s. 563-587.
O wężach, żmijach i jaszczurkach w literaturze polskiego średniowiecza, a osobnie o jednem robaczku albo wężu przez jadu, "Teksty Drugie" 2003, nr 1, s. 157-172.
Stara pieśń na inną Binarową, "Zeszyty Szkolne" 2003, nr 2 (8), s. 32-47.
"Mariologia" Erazma z Rotterdamu i polskie ślady jej recepcji w pierwszej połowie XVI wieku, "Salvatoris Mater" 2003, nr 1 (17), s. 181-205.
Mediewistyka literacka w internecie, [w:] Mediewistyka literacka w Polsce, pod red. Teresy Michałowskiej, Warszawa 2003 (Studia Staropolskie. Series Nova, t. 5), s. 39-52.
Literatura średniowiecza, [w:] Literatura polska. Średniowiecze - renesans, red. M. Szulc, Kraków, Pinnex, 2004, s. 5-76.
Modlitewnik dla kobiet z XVI wieku ("Modlitewnik Ptaszyckiego I"), "Salvatoris Mater" 2004, nr 2, s. 293-329.
Neu gefundene lateinische Quellen zu Band II / Nowo znalezione źródła łacińskie do tomu II, w: Romyślanie przemyskie, wyd. F. Keller i W. Twardzik, t. III: Indices, Freiburg i. Br. 2004 (Monumenta Linguae Slavicae Dialecti Veteris, t. XLVIII), s. 544-546.
Niepokalane Poczęcie w dawnej poezji polskiej (do końca XVIII w.), [w:] Niepokalane Poczęcie i życie chrzescijańskie. Materiały z sympozjum mariologiczno-maryjnego, Niepokalanów, 15-17 października 2004 roku, red. naukowa D. Mastalska, Częstochowa-Niepokalanów 2005, s. 159-180.
Dlaczego "Bogurodzicę" śpiewano w liturgicznym okresie Bożego Narodzenia?, "Pamiętnik Literacki" 2005, z 2, s. 25-41 (wraz z Zofią Wanicową).
Mediewistyka polonistyczna - stan aktualny i perspektywy rozwoju, [w:] Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo wiedza o języku - wiedza o kulturze - edukacja. Zjazd Polonistów, Kraków 22-25 września 2004, red. M. Czermińska, Kraków 2005, t. II, s. 481-495.
O skarbie Piotra Wydżgi ukrytym w staropolskiej legendzie, [w:] Paradygmat pamięci w kulturze. Prace dedykowane Antoniemu Czyżowi, red. A. Borkowski, M. Pliszka, A. Ziontek, Siedlce 2005, s. 427-449.
"Kokosz naukami zbawiennymi utuczona". O. Jacek Mijakowski OP na ambonach Krakowa, [w:] Wielcy kaznodzieje Krakowa. Studia in honorem prof. Eduardi Staniek, pod red. K. Panusia, Kraków 2006, s. 96-118.
Sacrum septenarium. O pieśni Władysława z Gielniowa "Jesu, zbawicielu ludzski", [w:] "Cantando cum citharista". W pięćsetlecie śmierci Władysława z Gielniowa, pod red. R. Mazurkiewicza, Warszawa 2006 (Studia Staropolskie. Series Nova t. XII), s. 55-78.
Kilkanaście dalszych uzupełnień do źródeł "Rozmyślania przemyskiego", [w:] Amoenitates vel lepores philologiae, red. R. Laskowski i R. Mazurkiewicz, Kraków 2007, s. 198-201.
Źródła i konteksty "Kazania praskiego" (rekonesans), [w:] Amoenitates vel lepores philologiae, red. R. Laskowski i R. Mazurkiewicz, Kraków 2007, s. 202-221 (wraz z Pawłem Stępniem).
O przeoczonym staropolskim przekładzie "De partu Virginis" Jacopa Sannazara [w:] Rzeczy minionych pamięć. Studia dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Ulewiczowi w 90. rocznicę urodzin, pod red. A. Borowskiego i J. Niedźwiedzia, Kraków 2007, s. 309-321.

Ważniejsze przekłady z języka rosyjskiego

P. Florenski, Liturgia jako synteza sztuk, "Znak" 1982, nr 12, s. 1511-1521.
M.W. Żywow, "Mistagogia" Maksyma Wyznawcy i rozwój bizantyńskiej teorii obrazu, w: Ikona - symbol i wyobrażenie, pod red. E. Bogusz, Warszawa 1984, s. 83-105.
J.M. Łotman, Dom w "Mistrzu i Małgorzacie" Michaiła Bułhakowa, "Pamiętnik Literacki" 1987, nr 4, s. 311-319.
W.N. Murawiow, Zew plemienia, w: De profundis. Zbiór rozpraw o rosyjskiej rewolucji, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1988, s. 157-173 [pod pseudonimem Marek Burski]
S.A. Askoldow, Religijny sens rewolucji rosyjskiej, w: De profundis. Zbiór rozpraw o rosyjskiej rewolucji, Niezależna Oficyna Wydawnicza, Warszawa 1988, s. 14-41[pod pseudonimem Marek Burski].
S. Bułhakow, Filozofia i życie, "Aletheia" 1988, nr 2/3, s. 51-60.
G. Trubieckoj, Czerwona Rosja i Święta Ruś, "Znak" 1990, nr 2/3, s. 68-73.
Grigorij Krug, Myśli o ikonie, wyd. Orthdruk, Białystok, 1991.
E. Pomierancewa, O współzależności funkcji estetycznej i informacyjnej w różnych gatunkach prozy ustnej, "Pamiętnik Literacki" 1990, nr 1, s. 297-302.
A.W. Lipatow, Awangarda: pokusa poezji i utopia władzy, "Teksty Drugie" 1992, nr 1/2, s. 49-57.
S. Awierincew, Arystotelizm chrześcijański w tradycji wschodniej i problemy współczesnej Rosji, "Znak" 1992, nr 6, s. 70-78.
M. Bierdiajew, Prawda prawosławia, "Znak" 1993 nr 2, s. 4-11.
A. Mień, Moje credo, "Znak" 1993 nr 2, s. 45-48.
A. Schmemann, Teokracja późnego Bizancjum, "Znak" 1994, nr 3, s. 16-22.
S. Awierincew, Bachtin, śmiech i kultura chrześcijańska, "Znak" 1994, nr 9, s. 86-99.
J. Meyendorff, Św. Grzegorz Palamas w tradycji i w teologii Kościoła wschodniego, "Ogród" 1994, nr 3 (19), s. 252-273.
S. Awierincew, Przyszłość chrześcijaństwa w Europie (próba orientacji), "Znak" 1995, nr 3, s. 4-14.
J.M. Łotman, "Koniec - jak dźwięcznie brzmi to słowo...", "Teksty Drugie" 1995, nr 1, s. 156-161.
S. Awierincew, Sytuacja obecna w perspektywie chrześcijańskiej, "Znak" 1996, nr 6, s. 14-22.
I. Torbakow, Swój czy obcy? Stereotyp Ukraińca w Rosji XVII-XVIII wieku, "Zeszyty Historyczne" nr 155, Paryż 1998, s. 101-120.
A.W. Lipatow, Historiografia i poetyka - na materiale polskiego średniowiecza (Staropolska)

Serwisy internetowe